Szczęść Boże,
Rozpocznijmy naszą katechezę od modlitwy:
Świątynia Jerozolimska za czasów Jezusa
Proszę obejrzeć krótki film, przedstawiający, jak wyglądała świątynia Jerozolimska:
To była jedyna świątynia żydowska, którą w okresie wielkich uroczystości nawiedzały tysięczne rzesze ze wszystkich zakątków kraju i spoza jego granic. Na kilka dni przed świętami, a szczególnie przed Paschą, codzienne życie zmieniało się w ludzkie potoki zdążających ku Jerozolimie, a ta dla Żydów była centrum życia religijnego, narodowego, a nawet politycznego. Raz w roku każdy żydowski mężczyzna miał obowiązek wyruszyć do Świątyni Jerozolimskiej w celu złożenia ofiary. Świątynia Jerozolimska była dla Żydów jedyną świątynią i jedynym miejscem, w którym można było składać ofiary ze zwierząt.
W Świątyni, oprócz zwyczajowych ofiar z płodów rolnych, składano krwawe ofiary ze zwierząt. To ten aspekt życia religijnego i ceremonialnego decydował w dużym stopniu o charakterze i wyglądzie nie tylko samej Świątyni, ale i Jerozolimy.
Z myślą o stadach zwierząt zadbano w mieście o ich utrzymanie, a zatem pobudowano stajnie, odpowiednie zagrody rozmieszczono na przedmieściach, w dzielnicy Bezeta założono targowiska – miejsce handlowego gwaru i kupieckiej gorączki, były składy z paszą, studnie i miejsca do pojenia, a także czyszczenia i mycia zwierząt ofiarnych. Drobniejsze zwierzęta, jak ptaki, ale i owce, często sprzedawano bezpośrednio na dziedzińcu samej Świątyni, co pewnego dnia tak mocno poirytowało Jezusa, iż powywracał stoły zmieniających pieniądze i ławki tych, którzy sprzedawali gołębie (Mk 11,15).
Świątynia stanowiła sakralny kompleks składający się z dwóch podstawowych części. Częścią zasadniczą był sam Przybytek posadowiony centralnie i otoczony systemem kilku dziedzińców. Pozostałą część stanowił przestronny taras powstały ze zniwelowania wzgórza Moria, na którym wznosiła się pierwotna Świątynia, ta budowana jeszcze przez króla Salomona dziewięć stuleci przed Chrystusem.
Po środku ogromnego placu stanął właściwy Przybytek, wzniesiony rękoma samych kapłanów w stanie rytualnej czystości. Otoczono go co najmniej dwumetrowym murem, w którym pozostawiono dziewięć bram. Nad każdą widniał napis w języku greckim i łacińskim, pod karą śmierci przestrzegający pogan przed próbą wtargnięcia poza linię tego wewnętrznego muru. Wszyscy nie-Żydzi mogli przebywać wyłącznie na placu otaczającym Przybytek, zwanym z tego powodu dziedzińcem pogan.
Na zachód od ołtarza znajdował się gmach właściwej świątyni, a więc Przybytek. Ta gigantyczna budowla składała się z dwóch sal: Miejsca Świętego i głębiej – Świętego Świętych. W pierwszym pomieszczeniu przechowywano świecznik siedmioramienny, stał tam też stół z chlebami pokładnymi i umieszczono ołtarz kadzenia. Odkąd Arka Przymierza i tablice z przykazaniami zaginęły podczas najazdu Babilończyków na Jerozolimę w 587 roku przed Chr., Miejsce Święte pozostawało puste. Do Miejsca Świętego mieli dostęp wyłącznie kapłani sprawujący ceremonie liturgiczne w największe święta, natomiast do Świętego Świętych mógł wejść raz w roku tylko arcykapłan. Oba pomieszczenia łączyły ze sobą monumentalne podwoje, całe obite złotą blachą, a przed nimi zwisała zasłona z tkaniny babilońskiej, wyhaftowana błękitną wełną i białym płótnem jako też wełną szkarłatną i purpurową – dzieło bardzo misternej roboty (BJ 5,212), ta sama zasłona, która w momencie śmierci Jezusa na krzyżu rozdarła się przez środek (Łk 23,45). Oczywiście, oprócz przedmiotów związanych ściśle z funkcją liturgiczną, przechowywano w środku Przybytku niezliczone skarby, gromadzone tam przez wieki, a pochodzące z darów pątników i fundatorów. Całe to bogactwo było pilnie strzeżone dniem i nocą przez służby świątynne. Władze rzymskie bowiem, wśród wielu przywilejów wywalczonych przez Żydów, godziły się na posiadanie przez nich własnej straży świątynnej, obarczonej obowiązkiem strzeżenia porządku i bezpieczeństwa w obrębie Świątyni.
Właściwe otoczenie Przybytku składało się z trzech dziedzińców. Pierwszym z nich był dziedziniec kobiet, plac przeznaczony dla wszystkich Żydów bez względu na płeć, a więc i dla niewiast. Prowadziły tam trzy bramy, po jednej od strony północnej, południowej i wschodniej. Ta ostatnia była najbardziej monumentalna i dlatego nosiła nazwę Bramy Korynckiej lub, jak wolą ewangeliści, Pięknej (por. Dz 3,2). Część druga to dziedziniec Izraela zajmujący platformę podwyższoną o czternaście stopni w stosunku do dziedzińca kobiet. Gromadzili się na nim wyłącznie mężczyźni, naturalnie wyznania mojżeszowego. Komunikacja z dziedzińcem kobiet odbywała się przez Bramę Nikanora, z otoczeniem zewnętrznym zaś – przez system trzech bram od strony północnej i południowej. Dwanaście stopni wyżej znajdowała się platforma z ołtarzem całopalnym, ustawionym tuż przed wejściem do wewnętrznych pomieszczeń gmachu świątynnego. To na tym ołtarzu pod gołym niebem z rogami wywiniętymi ku górze odbywał się rytuał zarzynania zwierząt ofiarnych, które podprowadzano po specjalnie w tym celu zbudowanej rampie.
źródło: www.deon.pl
Zadania kapłana w czasach Starego Testamentu polegały na sprawowaniu kultu:
– opieka nad Arką Przymierza
-gromadzenie wiernych w domu Pana
-przewodniczenie obrzędom liturgicznym w czasie świąt
-składanie ofiar – kapłan pośrednikiem między Bogiem a Jego ludem
Kapłan zajmował się również posługą słowa:
-odczytywanie Pism umacniających wiarę
-ogłaszanie Prawa i jego interpretowanie
-odpowiadanie na pytania wiernych
-pełnienie roli sędziego
-czuwanie nad spisywaniem Prawa
Arcykapłan
Kapłan stojący na czele kolegium kapłanów, sprawujący nadzór nad świątynią i kultem. Pierwszym arcykapłanem był Aaron – brat Mojżesza. Jego następcami byli jego potomkowie, a każdorazowy pierworodny syn pełnił ten urząd dożywotnio. Od końca III w. przed Chr. sprawujący władzę w Palestynie zaczęli mianować arcykapłanów według swego upodobania, lekceważąc tradycję.
Arcykapłan był głównym przedstawicielem narodu żydowskiego i jego pośrednikiem wobec Boga oraz władzy rzymskiej w Palestynie. Musiał odznaczać się świętością. Mieszkał w pobliżu świątyni, gdzie w jego imieniu codziennie składano ofiarę Bogu.
Nowy Testament wspomina o większej liczbie arcykapłanów działających w tym samym czasie. Byli oni członkami arystokratycznej warstwy kapłańskiej, a wybitniejszych z nich zaliczano do sanhedrynu; sprawowali też pieczę nad finansami i policją świątynną. Razem ze starszymi ludu i uczonymi w Piśmie stanowili władzę narodu żydowskiego. Do bardziej znanych arcykapłanów należeli m.in. Annasz I i jego zięć Kajfasz (który skazał Jezusa na śmierć) oraz Ananiasz (sędzia w procesie św. Pawła).
Źródło: Gość Niedzielny Nr 15/2002
Bóg zapowiedział powołanie kapłana, który będzie w sposób doskonały pełnił swoją misję.
Posłuchaj, co mówi Pismo Święte o kapłaństwie Chrystusa:
Oto mój Sługa, którego podtrzymuję.
Wybrany mój, w którym mam upodobanie.
Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął;
«Ja, Pan, powołałem Cię słusznie,
ująłem Cię za rękę i ukształtowałem,
ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi,
światłością dla narodów,
Iz 42,1.6
Wzgardzony i odepchnięty przez ludzi,
Mąż boleści, oswojony z cierpieniem,
jak ktoś, przed kim się twarze zakrywa
wzgardzony tak, iż mieliśmy Go za nic.
Lecz On był przebity za nasze grzechy,
zdruzgotany za nasze winy.
Spadła Nań chłosta zbawienna dla nas,
a w Jego ranach jest nasze zdrowie.
Dręczono Go, lecz sam się dał gnębić,
nawet nie otworzył ust swoich.
Jak baranek na rzeź prowadzony,
jak owca niema wobec strzygących ją,
tak On nie otworzył ust swoich.
Dlatego w nagrodę przydzielę Mu tłumy,
i posiądzie możnych jako zdobycz,
za to, że Siebie na śmierć ofiarował
i policzony został pomiędzy przestępców.
A On poniósł grzechy wielu,
i oręduje za przestępcami.
Iz 53,3.5.7.12
Kim będzie dla ludzi osoba, którą zapowiada Bóg?
- Co uczyni Sługa Boży dla ludzi?
Proszę porównać proroctwa dotyczące Sługi Pańskiego z księgi Izajasza z czynami Jezusa Chrystusa. Proszę wpisać porównania do zeszytu.
Sługa Pański <-> Jezus Chrystus
Kapłaństwo Jezusa
W czasach Starego Testamentu istotą kultu Boga było składanie ofiar w celu przebłagania za wyrządzone zło, dziękczynienia za otrzymane dobro, wyproszenia zdrowia lub urodzaju, obrony przed klęskami. Na ołtarzach składano płody ziemi (cielęta, woły, owce, gołębie). Obrzędom tym przewodniczyli kapłani lub arcykapłan.
Z proroctwa Izajasza dowiadujemy się o Słudze Pańskim, który złoży Bogu wyjątkową ofiarę. Sługa ten dobrowolnie będzie znosił poniżenie i cierpienie zadane mu przez ludzi. Swą mękę i śmierć ofiaruje jako zadośćuczynienie Bogu za grzechy popełnione przez wszystkich ludzi. Sługa Pański zawrze nowe przymierze między Bogiem i narodami całej ziemi. Tym, który przychodzi, aby spełnić obietnicę Boga jest Jezus Chrystus. To On dobrowolnie jako Najwyższy Kapłan składa Bogu ofiarę z siebie samego, umierając na krzyżu za nasze grzechy. Ciężar ludzkich grzechów wymagał specjalnej ofiary. Musiał ją złożyć ktoś, kto sam był niewinny, człowiek wolny od jakiegokolwiek grzechu.
Chrystus z miłości do nas daje w ofierze „swoje życie na okup za wielu” (Mk 10,45), aby pojednać ludzi z Ojcem Niebieskim. W ten sposób zawiera nowe, wieczne Przymierze między Bogiem i ludźmi, staje się jedynym Pośrednikiem i Arcykapłanem na wieki.
Pamiątką ofiary Chrystusa jest Eucharystia, którą On sam ustanowił. „Włącza On apostołów do swojej ofiary i poleca, by ją przedłużali. Przez to Jezus ustanawia swoich apostołów kapłanami Nowego Przymierza: „Za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie” (J 17,19)” KKK 611
Jezus Chrystus wypełnił proroctwa związane z posłannictwem Sługi Pańskiego.
Jezus Chrystus jest Najwyższym Kapłanem i jedynym Pośrednikiem między Bogiem i ludźmi, ponieważ złożył Bogu ofiarę z samego siebie, aby nas odkupić. Najwyższy Kapłan – Jezus Chrystus dał nam udział w swoim kapłaństwie.
Jak możemy włączyć się w kapłaństwo Chrystusa?
- Co my możemy złożyć Bogu w ofierze?
Mój udział w kapłaństwie Chrystusa
Przez wiarę i chrzest uczestniczymy w powołaniu kapłańskim Jezusa Chrystusa. Zbawiciel uczynił nas „królestwem – kapłanami dla Boga i Ojca swojego” (Ap 1,6). W czasie Eucharystii możemy składać Bogu Ojcu duchowe ofiary – nasze radości i smutki, trudności, niepowodzenia i sukcesy, pracę i zabawę, dobre czyny i pomoc drugiemu człowiekowi. Jednak najcenniejszą ofiarą będzie nasze życie religijne: modlitwa, udział w sakramentach, posty i wyrzeczenia.
Praca domowa
Proszę zastanowić się i napisać, co ja mogę dziś ofiarować Bogu.